REKONSTRUKSI PENDIDIKAN KARAKTER DI INDONESIA: ANALISIS FILOSOFIS TERHADAP TUNJUK AJAR MELAYU (BUTIR-BUTIR BUDAYA MELAYU RIAU KARYA TENAS EFFENDY)
GRIVEN HERRIE PUTERA, - · UIN Sultan Syarif Kasim Riau
Abstrak / Ringkasan
Tunjuk Ajar Melayu yang ditulis oleh Tenas Effendy merupakan karya
gemilang yang mengandung berbagai nilai mutiara pendidikan dalam arti luas. Jika
nilai tersebut diaktualisasikan dalam konsep-konsep pendidikan, maka akan
dihasilkan suatu bentuk atau format yang bermutu dalam penyusunan konsep
pendidikan. Salah satu nilai yang paling urgen dalam Tnjuk ajar Melayu adalah nilai
karakter. Berdasarkan kajian terhadap muatan karakter dalam Kurikulum 2013 dan
nilai-nilai karakter dalam Tunjuk Ajar Melayu karya Tenas Effendy, penulis melihat
ada kesamaan dan titik temu dari kedua aspek tersebut. Namun demikian, nilai
karakter dalam Tunjuk Ajar Melayu karya Tenas Effendy jauh lebih luas dan
mendalam serta menyentuh langsung ke dasar budaya masyarakat. Nilai-nilai ini
apabila dikemas secara apik dalam Kurikulum akan menghasilkan dampak yang
sangat positif dalam rangka mencapai tujuan pendidikan nasional saat ini. Untuk
mengkaji lebih dalam nilai karakter dalam Tunjuk Ajar Melayu, penulis
memfokuskan pada tiga persoalan utama yakni: a) Apa bentuk nilai pendidikan
karakter yang terkandung dalam Tunjuk Ajar Melayu karya Tenas Effendy?, b)
Bagaimana bentuk konstruksi pendidikan karakter berdasarkan Tunjuk Ajar Melayu
karya Tenas Effendy?, dan c) Di mana posisi pemikiran Tenas Effendy dalam
Tunjuk Ajar Melayu dilihat dari konstelasi pendidikan barat dan Islam ?. Dari hasil
penelitian ditemukan bahwa Tunjuk Ajar Melayu karya Tenas Effendy mengandung
makna yang sangat komprehensif meliputi inti ajaran dasar agama Islam yang
merupakan sumber pendidikan karakter. Bentuk pendidikan karakter dalam Tunjuk
Ajar Melayu lebih komprehensif dibanding konsep pendidikan karakter yang ada
karena Tunjuk Ajar Melayu menawarkan bukan hanya sekedar konsep, tetapi
sampai kepada teknis yang tertuang dalam berbagai ungkapan yang mudah dipahami
dan bisa dilaksanakan secara langsung oleh siapapun juga. Selanjutnya, berdasarkan
analisis terhadap bentuk pendidikan karakter dalam Tunjuk Ajar Melayu, maka dapat
dibuat konstruksi pendidikan karakter berdasarkan unsur-unsur yang terdapat dalam
pendidikan yakni tujuan pendidikan, pendidik, anak didik, materi/kurikulum,
metode, dan lingkungan pendidikan. Hal yang khusus dari pendidikan karakter
perspektif Tunjuk Ajar Melayu Tenas Effendy bekenaan dengan sumber dimana
Tunjuk Ajar Melayu bersumber dari nilai-nilai asas budaya Melayu Riau dan nilai
nilai-nilai luhur budaya Melayu. Nilai-nilai itulah yang menjadi dasar membangun
peradaban Melayu yang islami.
Referensi Serupa
NILAI-NILAI PENDIDIKAN AKHLAKUL KARIMAH DALAM BUKU TUNJUK AJAR MELAYU KARYA TENAS EFFENDY
WAHYU KHAIRUL FADHLI, -
Nilai - Nilai Pendidikan Tasawuf Akhlaqi Dalam Buku Tunjuk Ajar Melayu Karya Tenas Effendy
SYARIFUDDIN, -
NILAI-NILAI PENDIDIKAN ISLAM DALAM TUNJUK AJAR MELAYU KARYA TENNAS EFFENDY
AHMAD SHOLEH
NILAI-NILAI PENDIDIKAN KARAKTER DALAM NOVEL AYAT-AYAT CINTA KARYA HABIBURRAHMAN EL SHIRAZY DITINJAU DARI KAJIAN KARAKTER KURIKULUM 2013 DAN RELEVANSINYA DENGAN PEMBELAJARAN BAHASA INDONESIA TINGKAT SMA KELAS XII
Siska Ramadani, -
NILAI-NILAI PENDIDIKAN KARAKTER DALAM BUKU TEKS SISWA MATA PELAJARAN SEJARAH KEBUDAYAAN ISLAM (SKI)KELAS VII MTS TERBITAN TIGA SERANGKAI DAN ERLANGGA
DEDI SUNARDI, -
ANALISIS TINDAK TUTUR DAN NILAI PENDIDIKAN NOVEL RANTAU SATU MUARA KARYA AHMAD FUADI PENDEKATAN PRAGMATIK DAN RELEVANSINYA DENGAN PEMBELAJARAN BAHASA INDONESIA DI SMP
RIZKI SAPUTRA, -
ImplementasiPendidikan Karakter Dalam Pembentukan Kepribadian Anak Didik Di SDN 104230 Tanjung Sari Kec. Batang Kuis Kab. Deli Serdang Tahun Ajaran 2019/2020
Fajriyah, Rizky Rahma
PENGARUH PEMAHAMAN SISWA PADA MATA PELAJARAN PRAKARYA DAN KEWIRAUSAHAAN TERHADAP NILAI KARAKTER KERJA KERAS DI SEKOLAH MENENGAH ATAS AN-NAAS PEKANBARU
HASMINETI, 11216202546
PERBEDAAN PENGGUNAAN METODE ILMIAH DAN METODE CERAMAH TERHADAP PEMBENTUKAN KARAKTER TANGGUNG JAWAB DALAM MATA PELAJARAN PENDIDIKAN KEWARGANEGARAAN PADA SISWA SMK PERINDUSTRIAN YOGYAKARTA
Damayanti
Pembentukan Karakter dalam Pendidikan: Implementasi Nilai Pendidikan Karakter dalam Proses Pembelajaran Pendidikan Anak Usia Dini Kota Pekanbaru (Hasil Cek Similarity)
Sri Murhayati, -
NILAI NILAI PENDIDIKAN KARAKTER DALAM BUKU MANUSIA DAN PENDIDIKAN KARYA HASAN LANGGULUNG
FAHMI ZAHIRI, -
IMPLEMENTASI PENDIDIKAN KARAKTER DALAM PEMBELAJARAN PENDIDIKAN AGAMA ISLAM DI SEKOLAH MENENGAH KEJURUAN TUNAS KARYA PEKANBARU
NURLITA INA MERDEKA
Literatur Lain dari UIN Sultan Syarif Kasim Riau
NILAI-NILAI PENDIDIKAN AKHLAKUL KARIMAH DALAM BUKU TUNJUK AJAR MELAYU KARYA TENAS EFFENDY
WAHYU KHAIRUL FADHLI, - · 2021
Nilai - Nilai Pendidikan Tasawuf Akhlaqi Dalam Buku Tunjuk Ajar Melayu Karya Tenas Effendy
SYARIFUDDIN, - · 2021
NILAI-NILAI PENDIDIKAN ISLAM DALAM TUNJUK AJAR MELAYU KARYA TENNAS EFFENDY
AHMAD SHOLEH · 2017
NILAI-NILAI PENDIDIKAN KARAKTER DALAM NOVEL AYAT-AYAT CINTA KARYA HABIBURRAHMAN EL SHIRAZY DITINJAU DARI KAJIAN KARAKTER KURIKULUM 2013 DAN RELEVANSINYA DENGAN PEMBELAJARAN BAHASA INDONESIA TINGKAT SMA KELAS XII
Siska Ramadani, - · 2022
NILAI-NILAI PENDIDIKAN KARAKTER DALAM BUKU TEKS SISWA MATA PELAJARAN SEJARAH KEBUDAYAAN ISLAM (SKI)KELAS VII MTS TERBITAN TIGA SERANGKAI DAN ERLANGGA
DEDI SUNARDI, - · 2020
ANALISIS TINDAK TUTUR DAN NILAI PENDIDIKAN NOVEL RANTAU SATU MUARA KARYA AHMAD FUADI PENDEKATAN PRAGMATIK DAN RELEVANSINYA DENGAN PEMBELAJARAN BAHASA INDONESIA DI SMP
RIZKI SAPUTRA, - · 2022
PENGARUH PEMAHAMAN SISWA PADA MATA PELAJARAN PRAKARYA DAN KEWIRAUSAHAAN TERHADAP NILAI KARAKTER KERJA KERAS DI SEKOLAH MENENGAH ATAS AN-NAAS PEKANBARU
HASMINETI, 11216202546 · 2018
Pembentukan Karakter dalam Pendidikan: Implementasi Nilai Pendidikan Karakter dalam Proses Pembelajaran Pendidikan Anak Usia Dini Kota Pekanbaru (Hasil Cek Similarity)
Sri Murhayati, - · 2023
Literatur Terbaru yang Relevan
NILAI-NILAI PENDIDIKAN AKHLAKUL KARIMAH DALAM BUKU TUNJUK AJAR MELAYU KARYA TENAS EFFENDY
WAHYU KHAIRUL FADHLI, - · 2021
Nilai - Nilai Pendidikan Tasawuf Akhlaqi Dalam Buku Tunjuk Ajar Melayu Karya Tenas Effendy
SYARIFUDDIN, - · 2021
NILAI-NILAI PENDIDIKAN ISLAM DALAM TUNJUK AJAR MELAYU KARYA TENNAS EFFENDY
AHMAD SHOLEH · 2017
NILAI-NILAI PENDIDIKAN KARAKTER DALAM NOVEL AYAT-AYAT CINTA KARYA HABIBURRAHMAN EL SHIRAZY DITINJAU DARI KAJIAN KARAKTER KURIKULUM 2013 DAN RELEVANSINYA DENGAN PEMBELAJARAN BAHASA INDONESIA TINGKAT SMA KELAS XII
Siska Ramadani, - · 2022
NILAI-NILAI PENDIDIKAN KARAKTER DALAM BUKU TEKS SISWA MATA PELAJARAN SEJARAH KEBUDAYAAN ISLAM (SKI)KELAS VII MTS TERBITAN TIGA SERANGKAI DAN ERLANGGA
DEDI SUNARDI, - · 2020
ANALISIS TINDAK TUTUR DAN NILAI PENDIDIKAN NOVEL RANTAU SATU MUARA KARYA AHMAD FUADI PENDEKATAN PRAGMATIK DAN RELEVANSINYA DENGAN PEMBELAJARAN BAHASA INDONESIA DI SMP
RIZKI SAPUTRA, - · 2022
ImplementasiPendidikan Karakter Dalam Pembentukan Kepribadian Anak Didik Di SDN 104230 Tanjung Sari Kec. Batang Kuis Kab. Deli Serdang Tahun Ajaran 2019/2020
Fajriyah, Rizky Rahma · 2019
PENGARUH PEMAHAMAN SISWA PADA MATA PELAJARAN PRAKARYA DAN KEWIRAUSAHAAN TERHADAP NILAI KARAKTER KERJA KERAS DI SEKOLAH MENENGAH ATAS AN-NAAS PEKANBARU
HASMINETI, 11216202546 · 2018