PERSEPSI MASYARAKAT TERHADAP TRADISI RITUAL TOLAK BALA BULAN SAFAR PADA DESA SIDOMULYO KEC. TANAH PUTIH KAB. ROHIL MENURUT PERSPEKTIF HUKUM ISLAM
Siti Nur Aisyah · UIN Sultan Syarif Kasim Riau
Abstrak / Ringkasan
Skripsi ini berjudul:”PERSEPSI MASYARAKAT TERHADAP TRADISI
RITUAL TOLAK BALA BULAN SAFAR PADA DESA SIDOMULYO KEC.
TANAH PUTIH KAB. ROHIL MENURUT PERSPEKTIF HUKUM ISLAM”.
Tradisi Ritual Tolak Bala Bulan safar merupakan upaya yang mampu
melindungi dari berbagai macam gangguan makhluk ghaib dan juga bencana,
masyarakat mengadakan shalat tolak bala yang dilakukan masyarakat jawa secara
berjamaah dengan ketentuan yang berlaku di suatu lapangan atau masjid dengan
empat rakaat dua salam, diikuti dzikir oleh sebagian masyarakat, kenduri,
persembahan kepada makhluk ghaib, tangkal, pensucian pada benda- benda yang
digunakan untuk bekerja, mandi safar, sesajen, bunga di tabur dipersimpangan
jalan yang keseluruhannya disebut juga dengan “ perjanjian ”.
Adapun tujuan dari penelitian ini adalah untuk mengetahui pelaksanaan
Tradisi Ritual Tolak Bala Bulan Safar, Persepsi Masyarakat Terhadap Tradisi
Ritual Tolak Bala Bulan Safar dan mengetahui Analisis Hukum Islam Terhadap
Tradisi Ritual Tolak Bala Pada Desa Sidomulyo Kec. Tanah Putih Kab. Rohil.
Subjek dalam penelitian ini adalah masyarakat yang melaksanakan atau
menjalankan Tradisi Ritual Tolak Bala Bulan Safar. Dan sebagai objek dalam
penelitian ini adalah Tradisi Ritual Tolak Bala Bulan Safar pada Desa Sidomulyo
Kec. Tanah Putih Kab. Rohil. Sedangkan populasi dalam penelitian ini adalah
masyarakat yang melaksanakan Tradisi Ritual Tolak Bala Bulan Safar pada desa
Sidomulyo berjumlah 300 orang, dikarenakan keterbatasan biaya dan waktu
maka penulis mengambil sampel 30 orang yang melaksanakan Tradisi Ritual
Tolak Bala Bulan Safar dengan menggunakan teknik purposive sampling.
Penelitian ini bersifat penelitian lapangan (field research). Dalam
pengumpulan data penulis menggunakan beberapa metode, diantaranya metode
observasi (pengamatan secara langsung), wawancara, setelah dikumpulkan maka
penulis membahas dengan menggunakan metode deskriptif kualitatif.
Dari penelitian ini dapat diambil kesimpulan bahwa pelaksanaan Tradisi
Ritual Tolak Bala Bulan Safar sedikit ditemukan nilai-nilai Islami,
implementasinya kepada kepercayaan animisme dinamisme, diyakini dengan
melaksanakan shalat tolak bala yang dilakukan masyarakat secara berjamaah
dengan diikuti dzikir untuk menolak bala bencana yang akan terjadi pada
kampung boleh saja dilakukan, namun tidak harus menunggu ketetapan pada
bulan Safar, diadakan kenduri, persembahan kepada makhluk ghaib, tangkal,
pensucian pada benda-benda yang digunakan untuk bekerja, mandi safar, sesajen,
bunga di tabur di persimpangan jalan, yang keseluruhannya itu diyakini untuk
menolak bala bencana, menghilangkan musibah yang akan terjadi pada kampung
adalah perbuatan syirik, bidah dan akan jatuh kepada hukum haram, jika
kemungkinan pelaksanaan ritual hanya dengan kenduri, pembacaan doa, Al
fatihah, ayat-ayat Al-Qur’an yang dilantunkan untuk mengingat Allah SWT maka
dibolehkan karena ada peluang di benarkan oleh syariat Islam.
Topik Terkait
Referensi Serupa
Komunikasi Islam dalam upacara bersih desa pada bulan sura dan kesannya pada masyarakat Islam Kejawen di desa Silau Manik Kota Pematang Siantar
Permatasari, Rayu Mega
Komunikasi Islam dalam upacara bersih desa pada bulan sura dan kesannya pada masyarakat Islam Kejawen di desa Silau Manik Kota Pematang Siantar
Permatasari, Rayu Mega
PELAKSANAAN TRADISI MENGINJAK TELUR DAN TARIK TARIKAN AYAM DALAM PERKAWINAN MASYARAKAT DESA SUMBER DATAR F10 KECAMATAN SINGINGI KABUPATEN KUANTAN SINGINGI DALAM PERSPEKTIF HUKUM ISLAM
ENDANG PERTIWI
PELAKSANAAN TRADISI RESEPSI PERNIKAHAN MASYARAKAT MANDAILING DI DESA AEK GUO KECAMATAN BATANG NATAL KABUPATEN MANDAILING NATAL DITINJAU MENURUT HUKUM ISLAM
RAYO RANGKUTI
NILAI-NILAI PENDIDIKAN ISLAM DALAM TRADISI KEARIFAN LOKAL PERHITUNGAN WETON MASYARAKAT JAWA (Studi Kasus Masyarakat Desa Kismantoro, Wonogiri, Jawa Tengah)
Nursahid, Catur Febri
NILAI-NILAI PENDIDIKAN ISLAM DALAM TRADISI KEARIFAN LOKAL PERHITUNGAN WETON MASYARAKAT JAWA (Studi Kasus Masyarakat Desa Kismantoro, Wonogiri, Jawa Tengah)
Nursahid, Catur Febri
TINJAUAN HUKUM ISLAM TERHADAP DENDA MELANGKAHI PERNIKAHAN DALAM TRADISI MASYARAKAT ADAT DESA HANDIS JULU KECAMATAN BARUMUN KABUPATEN PADANG LAWAS SUMATERA UTARA
NUR JANNAH HASIBUAN, -
Persepsi Masyarakat Terhadap Bacaan Ayat-Ayat Al-Qur’an Dalam Tradisi Tolak Bala Di Kecamatan Kubu Babussalam Kabupaten Rokan Hilir Riau
ABU YAZID, -
RITUAL TOLAK BALA PADA MASYARAKAT MELAYU (KAJIAN PADA MASYARAKAT PETALANGAN KECAMATAN PANGKALAN KURAS KABUPATEN PELALAWAN)
Hasbullah; Toyo; Awang Azman Awang Pawi
TRADISI UPACARA METI TANAHDI DESA BATURIJAL HULU KECAMATAN PERANAP KABUPATEN INDRAGIRI HULU DI TINJAU AQIDAH ISLAM
Wanda Setra
Falsafah Poda Nalima Dalam Kepercayaan Masyarakat Di Desa Sialagundi Kec.Huristak Kab. Padang Lawas Dan Relevansinya Dengan Ajaran Islam
Harahap, Siti Mahrani
Tradisi Suluk Para Lansia Di Desa Batang Baruhar Jae Kecamatan Padang Bolak Kabupaten Padang Lawas Utara Ditinjau Dari Akidah Islam
Harahap, Rosmaida
Literatur Lain dari UIN Sultan Syarif Kasim Riau
PELAKSANAAN TRADISI MENGINJAK TELUR DAN TARIK TARIKAN AYAM DALAM PERKAWINAN MASYARAKAT DESA SUMBER DATAR F10 KECAMATAN SINGINGI KABUPATEN KUANTAN SINGINGI DALAM PERSPEKTIF HUKUM ISLAM
ENDANG PERTIWI · 2018
PELAKSANAAN TRADISI RESEPSI PERNIKAHAN MASYARAKAT MANDAILING DI DESA AEK GUO KECAMATAN BATANG NATAL KABUPATEN MANDAILING NATAL DITINJAU MENURUT HUKUM ISLAM
RAYO RANGKUTI · 2017
TINJAUAN HUKUM ISLAM TERHADAP DENDA MELANGKAHI PERNIKAHAN DALAM TRADISI MASYARAKAT ADAT DESA HANDIS JULU KECAMATAN BARUMUN KABUPATEN PADANG LAWAS SUMATERA UTARA
NUR JANNAH HASIBUAN, - · 2022
Persepsi Masyarakat Terhadap Bacaan Ayat-Ayat Al-Qur’an Dalam Tradisi Tolak Bala Di Kecamatan Kubu Babussalam Kabupaten Rokan Hilir Riau
ABU YAZID, - · 2022
RITUAL TOLAK BALA PADA MASYARAKAT MELAYU (KAJIAN PADA MASYARAKAT PETALANGAN KECAMATAN PANGKALAN KURAS KABUPATEN PELALAWAN)
Hasbullah; Toyo; Awang Azman Awang Pawi · 2017
TRADISI UPACARA METI TANAHDI DESA BATURIJAL HULU KECAMATAN PERANAP KABUPATEN INDRAGIRI HULU DI TINJAU AQIDAH ISLAM
Wanda Setra · 2015
TINJAUAN HUKUM ISLAM TERHADAP PELAKSAAN TRADISI RANDAI DALAM ACARA WALIMATUL URSY DI DESA BANJAR NAN TIGO KECAMATAN INUMAN KABUPATEN KUANTAN SINGINGI
RAMADAN · 2018
TRADISI MEMATIKAN TANAH SEBELUM MEMBANGUN RUMAH MENURUT HUKUM ISLAM (Studi Kasus di Desa Barangan Kecamatan Rengat Barat Kabupaten Indragiri Hulu)
RANO TRI WINARSO · 2018
Literatur Terbaru yang Relevan
Komunikasi Islam dalam upacara bersih desa pada bulan sura dan kesannya pada masyarakat Islam Kejawen di desa Silau Manik Kota Pematang Siantar
Permatasari, Rayu Mega · 2014
Komunikasi Islam dalam upacara bersih desa pada bulan sura dan kesannya pada masyarakat Islam Kejawen di desa Silau Manik Kota Pematang Siantar
Permatasari, Rayu Mega · 2014
PELAKSANAAN TRADISI MENGINJAK TELUR DAN TARIK TARIKAN AYAM DALAM PERKAWINAN MASYARAKAT DESA SUMBER DATAR F10 KECAMATAN SINGINGI KABUPATEN KUANTAN SINGINGI DALAM PERSPEKTIF HUKUM ISLAM
ENDANG PERTIWI · 2018
PELAKSANAAN TRADISI RESEPSI PERNIKAHAN MASYARAKAT MANDAILING DI DESA AEK GUO KECAMATAN BATANG NATAL KABUPATEN MANDAILING NATAL DITINJAU MENURUT HUKUM ISLAM
RAYO RANGKUTI · 2017
NILAI-NILAI PENDIDIKAN ISLAM DALAM TRADISI KEARIFAN LOKAL PERHITUNGAN WETON MASYARAKAT JAWA (Studi Kasus Masyarakat Desa Kismantoro, Wonogiri, Jawa Tengah)
Nursahid, Catur Febri · 2024
NILAI-NILAI PENDIDIKAN ISLAM DALAM TRADISI KEARIFAN LOKAL PERHITUNGAN WETON MASYARAKAT JAWA (Studi Kasus Masyarakat Desa Kismantoro, Wonogiri, Jawa Tengah)
Nursahid, Catur Febri · 2024
TINJAUAN HUKUM ISLAM TERHADAP DENDA MELANGKAHI PERNIKAHAN DALAM TRADISI MASYARAKAT ADAT DESA HANDIS JULU KECAMATAN BARUMUN KABUPATEN PADANG LAWAS SUMATERA UTARA
NUR JANNAH HASIBUAN, - · 2022
Persepsi Masyarakat Terhadap Bacaan Ayat-Ayat Al-Qur’an Dalam Tradisi Tolak Bala Di Kecamatan Kubu Babussalam Kabupaten Rokan Hilir Riau
ABU YAZID, - · 2022